Whey ili biljni protein
Razlike između whey i biljnih proteina i kako napraviti pravi izbor
Proteini imaju važnu ulogu u očuvanju i izgradnji mišićne mase, oporavku nakon fizičke aktivnosti i normalnom funkcionisanju organizma. Međutim, izvori proteina razlikuju se prema poreklu, aminokiselinskom sastavu, svarljivosti i načinu na koji ih telo koristi.
Među najčešćim izborima nalaze se whey protein i biljni proteini. Oba mogu biti deo kvalitetne i uravnotežene ishrane, ali između njih postoje određene razlike koje treba uzeti u obzir.
Šta je whey protein?
Whey ili protein surutke dobija se iz mleka. Sadrži svih devet esencijalnih aminokiselina, lako se vari i prirodno je bogat leucinom - aminokiselinom koja ima važnu ulogu u pokretanju sinteze mišićnih proteina.
Zahvaljujući povoljnom aminokiselinskom profilu i dobroj svarljivosti, whey se često koristi nakon treninga, tokom perioda povećanih potreba za proteinima ili kao praktična dopuna svakodnevnoj ishrani.
Najčešće se pojavljuje u dva oblika:
- whey protein koncentrat - WPC
- whey protein izolat - WPI
Koja je razlika između WPC i WPI proteina?
Whey protein koncentrat, odnosno WPC, pored proteina prirodno sadrži i određenu količinu masti, laktoze i drugih sastojaka poreklom iz mleka.
Whey protein izolat ili WPI prolazi kroz dodatnu filtraciju. Zbog toga najčešće sadrži veći procenat proteina, uz manje masti i laktoze u poređenju sa koncentratom.
WPC je dobar izbor za svakodnevnu suplementaciju i osobe koje žele kvalitetan protein surutke uz nešto prirodniji sastav mlečne sirovine. WPI može više odgovarati osobama koje žele veću koncentraciju proteina, manje pratećih ugljenih hidrata i masti i niži sadržaj laktoze.
Važno je znati da smanjena količina laktoze ne znači da je svaki WPI proizvod potpuno bez laktoze. Osobe alergične na proteine mleka ne bi trebalo da koriste ni WPC ni WPI.
Šta su biljni proteini?
Biljni proteinski proizvodi mogu se dobijati od graška, pirinča, soje, bundeve, konoplje i drugih biljnih izvora. Ne sadrže mlečne sastojke i pogodni su za vegansku ishranu.
Pojedinačni biljni protein može sadržati manju količinu određene esencijalne aminokiseline. Zbog toga se različiti biljni izvori često kombinuju.
Protein graška, na primer, ima dobar sadržaj lizina, ali manje metionina. Protein pirinča sadrži više metionina, ali manje lizina. Njihovim kombinovanjem dobija se uravnoteženiji aminokiselinski profil nego kada se koristi samo jedan od ova dva izvora.
Biljni proteinski izolati takođe imaju veću koncentraciju proteina i bolju svarljivost od neprerađenih biljaka iz kojih potiču.
Da li je whey protein efikasniji?
Whey obično obezbeđuje više leucina i esencijalnih aminokiselina u manjoj porciji. Zbog toga najčešće ima prirodnu prednost kada se posmatra neposredni odgovor organizma nakon jedne porcije proteina.
To ipak ne znači da biljni proteini ne mogu uspešno podržati oporavak, očuvanje i izgradnju mišićne mase. Njihova nutritivna vrednost može se unaprediti:
- kombinovanjem komplementarnih izvora, poput graška i pirinča
- korišćenjem kvalitetnih proteinskih izolata
- odgovarajućom količinom proteina po porciji
- obezbeđivanjem dovoljne količine leucina i ostalih esencijalnih aminokiselina
- ravnomernim raspoređivanjem proteina tokom dana
Istraživanja pokazuju da dobro formulisane biljne proteinske mešavine, kada obezbede dovoljnu količinu proteina i leucina, mogu snažno stimulisati sintezu mišićnih proteina.
Kada se posmatraju rezultati tokom više nedelja ili meseci treninga, ukupan dnevni unos proteina, kvalitet formulacije i doslednost u treningu često imaju veći značaj od samog porekla proteina.
Glavne razlike između whey i biljnih proteina:
Snaga Tela pristup proteinima
U ponudi Snaga Tela nalaze se tri proteinske linije namenjene različitim potrebama, ali zasnovane na istoj ideji - pažljivo odabranim sirovinama i čistim formulacijama bez nepotrebnih aditiva, veštačkih aroma i boja.
Snaga Tela Organic WPC
Organic WPC predstavlja organski koncentrat proteina surutke. Namenjen je osobama koje žele kvalitetan whey protein uz očuvan prirodni karakter sirovine.
Dostupan je i kao potpuno nearomatizovana varijanta, bez dodataka koji bi menjali njegov prirodni ukus. Organic WPC je dobar izbor za svakodnevnu suplementaciju i sve koji daju prednost organskim sirovinama i jednostavnim formulacijama.
Snaga Tela Whey Protein Isolate WPI
Snaga Tela WPI obezbeđuje visoku koncentraciju proteina, uz manje masti i laktoze u odnosu na klasičan whey koncentrat.
Prirodno je bogat esencijalnim aminokiselinama i leucinom, zbog čega predstavlja praktičan izbor nakon treninga ili tokom perioda povećanih potreba za proteinima.
Formulacije su napravljene bez veštačkih aroma i boja, sa pažljivo odabranim sastojcima koji doprinose ukusu bez nepotrebnog opterećivanja proizvoda aditivima.
Snaga Tela 100% Plant Protein
100% Plant Protein namenjen je veganima, osobama koje izbegavaju mlečne sastojke i svima koji žele kvalitetnu biljnu alternativu whey proteinu.
Formulacija sadrži izolat proteina graška i izolat proteina pirinča u odnosu 70:30. Njihovi aminokiselinski profili međusobno se dopunjuju, čime se dobija uravnoteženiji izvor biljnih proteina nego korišćenjem samo jednog izvora.
Proizvod ne sadrži mlečne sastojke, veštačke arome, boje ni nepotrebne aditive.
Koji protein izabrati?
Whey protein može biti bolji izbor za osobe koje:
- žele visoku koncentraciju proteina u manjoj porciji
- žele prirodno visok sadržaj leucina
- dobro podnose mlečne proizvode
- traže lako svarljiv i praktičan protein nakon treninga
Biljni protein može biti bolji izbor za osobe koje:
- prate veganski način ishrane
- izbegavaju mleko i mlečne sastojke
- ne podnose whey protein
- žele biljni izvor proteina
- daju prednost kombinaciji različitih biljnih sirovina
Ne postoji jedan protein koji je najbolji za svakoga. Pravi izbor zavisi od načina ishrane, tolerancije na mlečne sastojke, ciljeva, kvaliteta sirovina, aminokiselinskog profila i ukupne količine proteina koja se unosi tokom dana.
Zaključak
Whey protein je lako svarljiv, kompletan izvor proteina i prirodno je bogat esencijalnim aminokiselinama i leucinom. Zbog toga predstavlja veoma praktičan izbor za podršku oporavku, očuvanju i izgradnji mišićne mase.
Biljni proteini imaju drugačiji aminokiselinski profil, ali pažljivo formulisana kombinacija, poput izolata graška i pirinča, može biti kvalitetan i funkcionalan izvor proteina.
Suština nije u jednostavnoj podeli na dobar i loš protein. Važni su poreklo i kvalitet sirovina, sastav proizvoda, količina proteina po porciji, svarljivost i ukupan dnevni unos.
Organic WPC, WPI i 100% Plant Protein zbog toga ne predstavljaju međusobno suprotstavljene proizvode, već tri različita rešenja prilagođena različitim potrebama i načinima ishrane.
Literatura i naučni izvori
2. Plant Proteins Assessing Their Nutritional Quality and Effects on Health and Physical Function
3. The Anabolic Response to Plant Based Protein Ingestion
4. Muscle Protein Synthesis in Response to Plant Based Protein Isolates
5. Protein Content and Amino Acid Composition of Commercially Available Plant Based Protein Isolates
6. Plant Protein Blend Ingestion Stimulates Postexercise Muscle Protein Synthesis
7. Animal Protein versus Plant Protein in Supporting Lean Mass and Muscle Strength
8. Pea Protein Supplementation and Muscle Thickness Gains During Resistance Training
9. The Effects of Whey versus Pea Protein on Physical Adaptations Following Functional Training
11. Plant Proteins and Exercise
12. A Review of Protein Quality Metrics and Their Applications
Tekst je informativnog karaktera i ne predstavlja individualni medicinski ili nutricionistički savet.